Η μελοποιημένη ποίηση της Ελένης Σεμερτζίδου αποτελεί ένα από τα πιο ιδιαίτερα και αναγνωρίσιμα στοιχεία του συνολικού έργου της. Στο YouTube κανάλι της, όπου συγκεντρώνονται τόσο ποιητικά όσο και επιστημονικά της έργα, ξεχωρίζει μια ενότητα: τα ποιήματα που έχουν γίνει τραγούδι, με μουσική κυρίως της Ελευθερίας Μεταξά. Πρόκειται για μια δημιουργική συνάντηση σπάνιας τρυφερότητας• ένα υλικό που δεν αφορά απλώς τη μεταφορά στίχων σε μελωδία, αλλά μια βαθιά μεταμόρφωση, όπου ο ποιητικός λόγος αποκτά φωνή, σώμα, χρώμα και ρυθμό.
Το YouTube λειτουργεί ως ο χώρος στον οποίο η Σεμερτζίδου αφήνει να αναδειχθεί ολοκληρωτικά η ακουστική διάσταση της γραφής της. Εκεί, η ποίηση παύει να είναι μόνο ανάγνωσμα• γίνεται εμπειρία.
1. Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ
Τα μελοποιημένα ποιήματα της Σεμερτζίδου, όπως παρουσιάζονται στο κανάλι της, διαθέτουν ορισμένα χαρακτηριστικά που τα καθιστούν αμέσως αναγνωρίσιμα:
• Έντονη συναισθηματική φόρτιση
Τα έργα όπως «Αχ, Μαϊστράλι!», «Νυκτώδια», «Στο Χάσμα της Εναλλαγής» έχουν κάτι κοινό:
ο στίχος πάλλεται μεταξύ φωτός και σκοταδιού, σαν να αντηχεί το εσωτερικό δράμα και την προσωπική λύτρωση.
• Μουσικές γραμμές που λειτουργούν ως «επαφή» με τον στίχο
Η φωνή και η μουσική της Ελευθερίας Μεταξά δεν ντύνουν απλώς τα ποιήματα•
τα ακολουθούν, τα υπογραμμίζουν, τα εξομολογούνται.
Το αποτέλεσμα είναι μια σχέση ποιητή–συνθέτη εξαιρετικά αρμονική.
• Στοιχεία δραματικότητας
Δεν είναι τυχαίο ότι η Σεμερτζίδου έχει γράψει πολλά θεατρικά έργα.
Ο ρυθμός της ποίησής της θυμίζει μονόλογο, μια φωνή που μιλά από το βάθος της σκηνής.
Αυτό μεταφέρεται και στη μουσική απόδοση, η οποία συχνά έχει θεατρική ατμόσφαιρα.
2. ΟΙ ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΕΣ ΟΠΩΣ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΟΝΤΑΙ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
Οι θεματικές που επανέρχονται στη μελοποιημένη ποίηση της Σεμερτζίδου, όπως φαίνεται και από τα βίντεο του καναλιού, έχουν βαθιά ανθρώπινη ρίζα:
• Η νοσταλγία
Το «Αχ, Μαϊστράλι!» είναι ένας θρήνος και ταυτόχρονα μια ανάσα θάλασσας.
Η μουσική μετατρέπει τον στίχο σε κύμα που αναδιπλώνεται διαρκώς.
• Το μυστήριο της ύπαρξης
Στο «Στο Χάσμα της Εναλλαγής» η φωνή γίνεται σχεδόν ιεροτελεστική.
Η Μεταξά μεταφέρει τον λόγο σε ηχητικά ύψη, κάνοντας την υπαρξιακή αγωνία βιώσιμη.
• Η νύχτα ως σύμπαν
Το «Νυκτώδια» είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του εσωτερικού ρυθμού που διαθέτει η ποίησή της.
Η μουσική τονίζει τη σκοτεινότητα, χωρίς όμως να αφαιρεί την ελπίδα.
• Η βαθιά ενδοσκόπηση
Σε πολλά μελοποιημένα ποιήματα, η ίδια η σιωπή παίζει ρόλο.
Στις παύσεις, το συναίσθημα περνά πιο έντονα από τον στίχο.
3. ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΩΣ ΨΗΦΙΑΚΗ «ΜΟΥΣΙΚΟ-ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ»
Η παρουσία της Σεμερτζίδου στο YouTube δεν είναι απλή.
Αντιθέτως:
• Φροντίζει οι μελοποιήσεις να συνοδεύονται από οπτική ηρεμία
Συνήθως στα βίντεο υπάρχουν φωτογραφίες, ήρεμες εικόνες, χρώματα που «αγκαλιάζουν» τον ήχο.
• Δεν περιορίζεται σε απλή προβολή του έργου
Έχει εντάξει στο κανάλι και επιστημονικό περιεχόμενο, παρουσιάσεις, αποσπάσματα από ομιλίες, ενισχύοντας την συνολική της εικόνα:
μια συγγραφέας–ερευνήτρια–δημιουργός που ενώνει λογοτεχνία, μουσική, επιστήμη.
• Το υλικό είναι επιμελημένο με σεβασμό
Φαίνεται καθαρά ότι η μελοποιημένη ποίηση δεν ανεβαίνει στο κανάλι για να «γεμίσει χώρο».
Ανεβαίνει για να βρει έναν δίαυλο επικοινωνίας με τους ανθρώπους στα ψηφιακά μέσα.
4. Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ
Ένας από τους πιο σημαντικούς άξονες του μελοποιημένου έργου
Η Μεταξά προσφέρει κάτι σπάνιο:
μια μουσική γραμμή που σέβεται απόλυτα τον ποιητικό ρυθμό, χωρίς να τον αλλοιώνει.
Τα τραγούδια που προέκυψαν από αυτή την συνεργασία έχουν τρία βασικά χαρακτηριστικά:
Απόλυτη καθαρότητα φωνής
Συναισθηματικό βάθος χωρίς υπερβολή
Αφοσίωση στον στίχο
Γι’ αυτό και ο συνδυασμός πετυχαίνει:
η ποίηση της Σεμερτζίδου δεν πνίγεται από τη μουσική•
αναδύεται μέσα από αυτή.
5. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΕΡΓΟ
Στο σύνολο της καλλιτεχνικής της παρουσίας, η μελοποιημένη ποίηση:
• λειτουργεί ως «γέφυρα» με το κοινό
Πολλοί άνθρωποι προσεγγίζουν πρώτα το τραγούδι και έπειτα αναζητούν το ποίημα.
• καθιστά οικείο το λυρικό της ύφος
Η μουσική κάνει την ποίηση πιο προσιτή, πιο άμεση.
• μεγαλώνει το εύρος της επίδρασής της
Όταν ένας ποιητικός στίχος τραγουδιέται, αποκτά πολλαπλασιαστική δύναμη.
• αποδεικνύει την υβριδική φύση του έργου της
Η Σεμερτζίδου δεν είναι μόνο ποιήτρια.
Είναι δημιουργός που δε διστάζει να περάσει τον λόγο από διαφορετικές τέχνες.
6. ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ —
Μια ποίηση που δεν διαβάζεται μόνο. Ακούγεται. Ανασαίνει.
Η μελοποιημένη ποίηση της Ελένης Σεμερτζίδου, όπως παρουσιάζεται στο YouTube κανάλι της, λειτουργεί σαν μια δεύτερη ζωή των ποιημάτων της. Δεν είναι απλή «προσαρμογή», δεν είναι μουσικό πείραμα ούτε λογοτεχνικός στολισμός.
Είναι προέκταση της εσωτερικής της φωνής.
Η Σεμερτζίδου είναι από τους ελάχιστους σύγχρονους Έλληνες δημιουργούς που κατορθώνουν να ενώσουν φυσικά τη λογοτεχνία με τη μουσική. Και το αποτέλεσμα είναι βαθιά αισθητικό, ανθρώπινο και διαχρονικό.
Η ποίησή της, όταν συναντά τη μουσική, δεν γίνεται τραγούδι —
γίνεται εξομολόγηση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου